Çin, dünyanın üretim merkezi hâline geldikçe Türk şirketlerinin Çin’den tedarik, fason üretim ve makine yatırımları da hızla artıyor. Ancak bu büyüme ile birlikte dolandırıcılık vakaları da gündeme geliyor. Çin’ dolandırıcılık nasıl anlaşılır şimdi bunlara cevap arayalım.
Doğru iletişim, sağlam sözleşme ve kontrol mekanizmalarıyla bu risklerin tamamı yönetilebilir. Fakat önce kırmızı bayrakları tanımak gerekir.
Çin’de üretici veya tedarikçiyle çalışırken dolandırıcılık ihtimalini gösteren en önemli işaretleri listeledik.
1. Resmi Firma Bilgisi Vermekten Kaçınmaları
Dolandırıcıların en büyük özelliği:
Kendilerini şirket gibi gösterirler ama aslında şirket değillerdir.
Dikkat edin:
•Tam Çinçe şirket unvanı yok
•Business license göndermiyor
•Adres belirsiz veya farklı şehirlerde tutarsız
Çözüm:
Bu nedenle şirketin Çin ticaret sicil numarasını isteyin ve doğrulayın.
2. Sadece Gmail / Hotmail Gibi Ücretsiz Mail Kullanımı
Gerçek Çinli üreticiler genelde:
@company.com uzantılı kurumsal mail kullanır.
Dolandırıcılar ise:
•Gmail
•Hotmail
•163.com
•qq.com (bazıları gerçek olabilir ancak dikkat ister)
kullanarak kurumsal izlenim vermeye çalışır. Sonuç olarak mail adreslerine dikkat edilmelidir.
3. Çok Ucuz Fiyat Teklifi (Piyasanın %30–50 Altı)
Çin’de üretim ucuzdur, fakat maliyetlerin de altı yoktur.
Aşırı ucuz fiyat teklifi genellikle:
•Dolandırıcılık
•Kalitesiz üretim
•Malzeme sahtekârlığı
•Sonradan fiyat artırma tuzağı anlamına gelir.
Kısacası maliyetin altındaki fiyatlı ürünlere dikkat edilmelidir.
4. Çin’de Farklı Şehirlerde Adres Gösterme
Dolandırıcıların yaptığı en klasik hata:
- Fatura adresi Shenzhen
- Fabrika adresi Ningbo
- Banka hesabı Hong Kong
- Telefon numarası başka şehirde
Bu uyumsuzluk büyük bir kırmızı bayraktır. Oysa kurumsal firmaların adres bilgileri nettir.
5. İşletme Lisansı (Business License / 营业执照) Göndermemeleri
Çin’de her şirketin iş lisansı vardır ve paylaşmak zorunda değildir ancak paylaşmayanlar genellikle dolandırıcıdır.
Orijinal lisans üzerinde:
•Şirket adı
•Lisans numarası
•Yetkili kişinin adı
•Kuruluş tarihi
•QR doğrulama kodu yazar.
6. Çok Hızlı Ödeme Talep Etmeleri
Dolandırıcılar “cast a wide net” mantığıyla çalışır.
Yani kısa sürede onlarca kişiden küçük paralar toplamayı hedeflerler.
Bu yüzden:
•“Bugün ödeme yapmazsanız stok biter”
•“Hemen ödeyin, yoksa fiyat değişir”
•“Acil ödeme gerekiyor”
gibi baskı yaparlar.
Ama gerçek üreticiler acele ettirmez.
7. Fabrika Videosu / Canlı Görüşme / WeChat Video Gösterememeleri
Basit bir test:
“Fabrikayı 1 dakikalık canlı video ile gösterebilir misiniz?”
Dolandırıcılar:
•Cevaptan kaçar
•Video göstermez
•Aynı görüntüyü farklı firmalara yollar
•Google’dan fotoğraf çalar
Ama gerçek üreticiler ise memnuniyetle gösterir.
8. Alibaba veya Made-in-China’daki Sertifikaların Sahte Olması
Bazı dolandırıcılar sahte:
•CE
•ISO
•SGS
•TÜV
sertifikaları paylaşır.
Test etmek için:
•Sertifika numarasını üretici kuruluşa sorun
•Birebir doğrulama isteyin
Böylece sertifika kontrolünü sağlamış olursunu.
9. Referans Verememeleri
“Türkiye’den kimlerle çalışıyorsunuz?” sorusuna gelen tipik dolandırıcı cevabı:
“Gizlilik nedeniyle söyleyemiyoruz.”
“10 yıldır çalışıyoruz ama referans veremeyiz.”
Gerçek üreticiler genelde en az 1–2 referans paylaşır. Bu yüzden firma referansları önem arz etmektedir.
10. Hong Kong Hesabına Ödeme İstemeleri (Riskli)
Bu %100 dolandırıcılık değildir ama yüksek risklidir.
Neden?
•Çin ana karası firmaları vergi kaçırmak için Hong Kong hesabı kullanır
•Dolandırıcılıkta en sık kullanılan yöntemdir
•Para geri alınamaz
En güvenli seçenek:
Çin ana karasında şirket adına açılmış RMB hesabı (Company Account)
11. Sözleşme ve Proforma İçeriğinin Eksik Olması
Dolandırıcılar kasıtlı olarak sözleşmeyi boş bırakır.
Dikkat edin:
•Teslim süresi yok
•Cezalar yok
•Teknik ekler yok
•Firma kaşesi (公章) yok
•Sadece satış temsilcisinin imzası var (geçersiz!)
Çin’de bir sözleşme şirket kaşesi olmadan hükümsüzdür. Sonuç olarak sözleşmelerin eksiksiz olmalıdır.
12. Sadece WeChat Üzerinden İletişim Kurmak İstemeleri
Bu da bir alarm işaretidir.
WeChat iletişimi kolay silinir ve delil olarak zayıftır. Dolayısıyla WeChat tek başına güvenilir değildir.
En doğrusu:
Teknik belgeler e-mail ile
Sözleşmeler PDF + kaşeli
Videolar WeChat ile
13. Fiyat Görüşmesinden Sonra Kaybolup Sonra Yeniden Ortaya Çıkmaları
Dolandırıcılar genelde:
•Bir süre kaybolur
•Sonra yeni e-mail ile döner
•“Yeni fiyat, yeni stok” bahanesi üretir
Bu davranış profesyonel bir fabrikanın göstergesi değildir. Dolayısı ile dikkat edilmesi gereken bir adımdır.
Sonuç: Çin’de Dolandırıcılığı Engellemenin En Etkili Yöntemleri
Şirket lisansını doğrulayın
Fabrika videosu alın
CMM, kapasite ve makine fotoğraflarını isteyin
Üretim adresini Google Maps + Baidu Maps ile kontrol edin
Sözleşme + şirket kaşesi olmadan ödeme yapmayın
FAI / PSI / FAT denetimlerini şart koşun
Ödeme planını küçük taksitlere bölün
Özetle doğru kontrol ve sözleşme süreçleriyle, Çin’den güvenle üretim ve tedarik yapılabilir.
İngilizce sitemizi ziyaret etmek için Tıklayınız…